Zico: Brazylijska legenda futbolu i ikona Flamengo

1

Arthur Antunes Coimbra, powszechnie znany jako Zico, urodził się 3 marca 1953 roku w Rio de Janeiro. Na marzec 2026 roku będzie obchodził swoje 73. urodziny. Jest legendarnym brazylijskim piłkarzem i trenerem, powszechnie uważanym za jednego z najwybitniejszych zawodników w historii futbolu. Zico zyskał przydomek „Biały Pelé”, a jego kariera obfitowała w spektakularne osiągnięcia, w tym poprowadzenie brazylijskiego klubu Flamengo do zdobycia Pucharu Interkontynentalnego w 1981 roku. Obecnie pełni funkcję doradcy technicznego w japońskim klubie Kashima Antlers, kontynuując swoją bogatą przygodę ze sportem po zakończeniu gry na boisku.

Jego niezwykły styl gry, kreatywność i skuteczność sprawiły, że zyskał status piłkarskiej ikony. Sam Pelé, największy piłkarz Brazylii, przyznał, że Zico był graczem, który najbardziej zbliżył się do jego poziomu umiejętności. Nazywany „Bogiem Futbolu” w Japonii, Zico przez lata pozostaje synonimem piłkarskiej wirtuozerii, a jego nazwisko jest nierozerwalnie związane z historią światowego futbolu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 70 lat (na marzec 2024)
• Żona/Mąż: Brak danych
• Dzieci: Brak danych
• Zawód: Piłkarz, Trener, Doradca techniczny
• Główne osiągnięcie: Zdobycie Pucharu Interkontynentalnego w 1981 roku z Flamengo

Podstawowe informacje o Zico

Arthur Antunes Coimbra, znany na całym świecie jako Zico, przyszedł na świat 3 marca 1953 roku w słynącym z piłkarskich tradycji Rio de Janeiro w Brazylii. Jego pseudonim artystyczny, który z czasem stał się jego drugim imieniem, ewoluował w rodzinnej atmosferze. Zaczęło się od „Arthurzinho” (Mały Artur), przez „Arthurzico”, aż do „Tuzico”. Ostatecznie to jego kuzynka Ermelinda „Linda” Rolim stworzyła charakterystyczną i łatwo rozpoznawalną formę „Zico”.

Ze względu na swój niezwykły styl gry, charakteryzujący się nieprzewidywalnością, wizją gry i skutecznością, Zico zyskał przydomek „Biały Pelé”. Ten tytuł podkreślał jego wyjątkowe umiejętności, które wzbudzały podziw nawet u tak wielkich postaci jak Pelé, który sam przyznał, że Zico był jednym z niewielu graczy, którzy zbliżyli się do jego poziomu. Obecnie, od 2022 roku, Zico aktywnie działa w strukturach japońskiego klubu Kashima Antlers, pełniąc funkcję doradcy technicznego. Jest to kolejny etap jego wieloletniej i głębokiej więzi z japońską piłką nożną.

Kariera klubowa Zico

Wczesne lata we Flamengo (1971–1983)

Droga Zico do światowej sławy rozpoczęła się w brazylijskim klubie Flamengo. W początkach swojej kariery, w latach 1971–1972, musiał przejść intensywny program rozwoju fizycznego. Opracowany przez José Roberto Francalacciego, obejmował rygorystyczny trening mięśni i specjalną dietę, mające na celu wzmocnienie jego, początkowo zbyt słabej, budowy fizycznej na potrzeby profesjonalnego futbolu. Te wysiłki szybko przyniosły efekty, a Zico stał się kluczowym zawodnikiem „Rubro-Negro”.

Podczas swojego pierwszego, niezwykle udanego okresu we Flamengo, który trwał od 1971 do 1983 roku, Zico poprowadził drużynę do jej najbardziej chwalebnych sukcesów w historii. Pod jego wodzą klub zdobył prestiżową Copa Libertadores w 1981 roku, a także Puchar Interkontynentalny w tym samym roku, pokonując w finale europejskiego mistrza, Liverpool. Dodatkowo, Zico przyczynił się do zdobycia czterech tytułów mistrza Brazylii, umacniając swoją pozycję jako absolutna legenda klubu i brazylijskiej piłki nożnej.

Transfer do Udinese i powrót do Flamengo (1983–1985)

W 1983 roku Zico przeniósł się do włoskiego Udinese, gdzie został sprzedany za imponującą wówczas kwotę 4 milionów dolarów. Ten transfer wywołał ogromne emocje i protesty kibiców w Udine, którzy grozili demonstracjami, krzycząc „Albo Zico, albo Austria”, gdy Włoska Federacja Piłki Nożnej (FIGC) początkowo blokowała jego przybycie. Mimo tych przeszkód, Zico szybko udowodnił swoją wartość. W swoim debiutanckim sezonie w Serie A (1983–84) strzelił 19 goli, ustępując jedynie Michelowi Platiniemu o jedno trafienie, mimo że rozegrał o cztery mecze mniej z powodu kontuzji. Jego talent i skuteczność zrobiły ogromne wrażenie na włoskiej publiczności.

Po epizodzie we Włoszech, w 1985 roku Zico powrócił do Flamengo. Niestety, ten okres naznaczony był tragicznym wydarzeniem. Podczas meczu doznał brutalnej kontuzji kolana po faulu Márcio Nunesa z drużyny Bangu. Uraz ten na wiele miesięcy przerwał jego karierę i znacząco wpłynął na jego formę podczas Mistrzostw Świata w 1986 roku, gdzie jako lider reprezentacji Brazylii nie mógł zaprezentować pełni swoich możliwości.

Powrót do Flamengo i kontuzja (1985)

Powrót Zico do ukochanego Flamengo w 1985 roku miał być kolejnym rozdziałem jego wielkiej kariery. Niestety, los okazał się okrutny. Już wkrótce po powrocie, brutalny faul ze strony Márcio Nunesa z drużyny Bangu doprowadził do poważnej kontuzji kolana. Ten incydent na wiele miesięcy wyłączył Zico z gry, przerywając jego karierę w najmniej oczekiwanym momencie. Konsekwencje urazu były odczuwalne również podczas Mistrzostw Świata w 1986 roku, gdzie forma brazylijskiej gwiazdy była daleka od tej, do której przyzwyczaił kibiców.

Pomimo trudności związanych z kontuzją, Zico pozostaje absolutnym rekordzistą Flamengo pod względem liczby strzelonych bramek. W barwach tego klubu zdobył ich imponującą liczbę 508 w 731 rozegranych meczach, co czyni go najlepszym strzelcem w historii tego zasłużonego klubu. Jego nazwisko jest na zawsze wpisane w annały Flamengo, symbolizując nadzieję, zwycięstwa i niezapomniane chwile dla milionów kibiców.

Kariera w Japonii (1991–…)

W 1991 roku, po okresie gry we Flamengo, Zico zdecydował się przerwać emeryturę i podjąć nowe wyzwanie w Japonii. Dołączył do drużyny Sumitomo Metals, która później przekształciła się w Kashima Antlers. Jego przybycie miało ogromne znaczenie dla rozwoju japońskiej piłki nożnej. Zico pomógł wypromować nowo powstałą J1 League, stając się lokalną legendą znaną jako „Bóg Futbolu”. Jego obecność na japońskich boiskach przyciągnęła uwagę mediów i kibiców, podnosząc rangę ligi i inspirując nowe pokolenie zawodników.

Jego wpływ na japoński futbol wykracza poza samą grę. Zico stał się ambasadorem sportu, budując mosty między kulturami i wprowadzając nowe standardy profesjonalizmu. Jego przygoda w Japonii była tak inspirująca, że po zakończeniu kariery zawodniczej kontynuował pracę w tym kraju, pełniąc różne funkcje, w tym jako trener i doradca techniczny. W 2009 roku, w ramach swojego zaangażowania w rozwój japońskiej piłki, Zico objął rolę trenera reprezentacji Japonii, co było kolejnym świadectwem jego silnych więzi z tym krajem. Jego kariera w Japonii, rozciągająca się na wiele lat, w tym okresy po 2011 roku, ukazuje jego oddanie i pasję do tej dyscypliny.

Kariera reprezentacyjna Zico

Debiut Zico w reprezentacji Brazylii nastąpił w kwalifikacjach do Igrzysk Olimpijskich w 1972 roku. Już w pierwszym ważnym meczu strzelił decydującego gola przeciwko odwiecznemu rywalowi, Argentynie, pokazując swój potencjał. Jednak brak powołania na same igrzyska w Monachium był dla niego ogromnym rozczarowaniem i sprawił, że o mało nie porzucił futbolu. Mimo tej początkowej goryczy, Zico kontynuował swoją karierę i stał się filarem brazylijskiej kadry narodowej.

W ciągu swojej bogatej kariery reprezentacyjnej Zico wystąpił na trzech turniejach Mistrzostw Świata: w 1978, 1982 i 1986 roku. Choć nigdy nie wzniósł pucharu świata, co stanowi pewien paradoks w kontekście jego wielkości, zdobył z Brazylią brązowy medal w 1978 roku. Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych brazylijskich piłkarzy, którzy nigdy nie sięgnęli po to najbardziej prestiżowe trofeum. Jego dorobek w barwach „Canarinhos” obejmuje 48 oficjalnych goli w 71 występach, co plasuje go wśród najlepszych strzelców w historii reprezentacji Brazylii.

Styl gry i umiejętności Zico

Zico był uosobieniem klasycznej „dziesiątki” – kreatywnego rozgrywającego, który posiadał doskonałą wizję pola i potrafił odmienić losy meczu jednym zagraniem. Jego styl gry charakteryzował się niezwykłą techniką dryblingu, precyzyjnymi podaniami, często wykonywanymi bez patrzenia (tzw. no-look passes), co sprawiało, że był nieprzewidywalny dla obrońców. Mimo że był naturalnie prawonożny, z mistrzowską precyzją potrafił posługiwać się obiema nogami, co czyniło go niezwykle wszechstronnym i trudnym do zatrzymania zawodnikiem na wielu pozycjach ofensywnych.

Jedną z jego największych specjalności były rzuty wolne. Uznaje się go za jednego z najlepszych egzekutorów tego elementu gry w historii futbolu. Według szacunków, zdobył z nich aż 101 goli, w tym 62 w meczach oficjalnych. Jego unikalna technika polegała na mocnym wychyleniu ciała do tyłu przed uderzeniem, co nadawało piłce niezwykłą rotację i siłę, sprawiając, że bramkarze mieli niewielkie szanse na interwencję. Jego umiejętność skutecznego wykonywania rzutów wolnych stała się jednym z jego znaków rozpoznawczych i przyczyniła się do budowania jego piłkarskiego mitu.

Kariera trenerska i administracyjna Zico

Po zakończeniu kariery zawodniczej, Zico z powodzeniem rozpoczął pracę jako trener i menedżer. Jako szkoleniowiec reprezentacji Japonii, odniósł znaczące sukcesy, prowadząc drużynę do zwycięstwa w Pucharze Azji w 2004 roku. Pod jego wodzą Japonia wystąpiła również na Mistrzostwach Świata w Niemczech w 2006 roku, co było kolejnym ważnym etapem w jego trenerskiej karierze. Jego praca z japońską kadrą była doceniana za profesjonalizm i taktyczne podejście.

Innym znaczącym epizodem trenerskim było prowadzenie tureckiego klubu Fenerbahçe. W sezonie 2007–08 Zico doprowadził drużynę do ćwierćfinału Ligi Mistrzów, co stanowiło historyczne osiągnięcie dla tego klubu i potwierdziło jego trenerskie umiejętności na arenie międzynarodowej. Poza pracą na ławce trenerskiej, Zico pełnił również funkcję Ministra Sportu w Brazylii. Przez około rok, w rządzie prezydenta Fernando Collora de Mello, wprowadził istotne przepisy dotyczące biznesowej strony funkcjonowania klubów sportowych, wykazując się również zaangażowaniem w administrację sportową.

Nagrody i osiągnięcia Zico

W uznaniu jego niezwykłego talentu i wpływu na światowy futbol, Zico otrzymał wiele prestiżowych wyróżnień. W 1999 roku zajął wysokie, siódme miejsce w głosowaniu jury FIFA na Piłkarza Stulecia, co potwierdziło jego pozycję wśród największych legend sportu wszech czasów. Jego wkład w rozwój piłki nożnej został doceniony również przez Pelé, który w 2004 roku umieścił Zico na liście FIFA 100, obejmującej najlepszych żyjących piłkarzy świata z okazji stulecia federacji. Dwukrotnie, w latach 1981 i 1983, Zico został uhonorowany tytułem Piłkarza Roku przez renomowany magazyn „World Soccer Magazine”, co podkreśla jego dominację w tamtym okresie.

Wyrazem najwyższego uznania za jego wkład w rozwój japońskiej piłki nożnej jest pomnik wzniesiony na jego cześć przed stadionem Kashima Soccer Stadium. Jest to symboliczny gest, który podkreśla głęboki szacunek i wdzięczność, jaką Japończycy żywią do „Boga Futbolu”. Jego osiągnięcia, zarówno jako zawodnika, jak i trenera, na stałe wpisały go do panteonu największych postaci w historii futbolu, a jego dziedzictwo inspiruje kolejne pokolenia.

Życie prywatne i pochodzenie pseudonimu Zico

Słynny pseudonim „Zico”, który stał się synonimem piłkarskiej wirtuozerii, ma swoje korzenie w rodzinnych tradycjach i grach słownych. Jego pełne imię i nazwisko to Arthur Antunes Coimbra, ale w domu i wśród bliskich funkcjonowały krótsze, pieszczotliwe formy. Zaczęło się od „Arthurzinho” (Mały Artur), przez „Arthurzico”, aż do „Tuzico”. Ostatecznie to jego kuzynka Ermelinda „Linda” Rolim stworzyła formę „Zico”, która na stałe przylgnęła do przyszłego piłkarza i zyskała światowe uznanie.

Pasja do futbolu była w rodzinie Zico czymś naturalnym. Jego starsi bracia, Antunes i Edu, również byli zawodowymi piłkarzami, co stworzyło sprzyjające środowisko do rozwoju talentu młodego Arthura. Zico stawiał swoje pierwsze kroki na boisku w lokalnej drużynie futsalowej Juventude, gdzie doskonalił technikę i zwinność. Ten wczesny kontakt z piłką, już od najmłodszych lat, ukształtował jego przyszłą karierę, pokazując, jak ważne są rodzinne inspiracje i wczesne doświadczenia w sporcie. Brak informacji o jego żonie czy dzieciach w dostarczonych faktach uniemożliwia opisanie jego życia rodzinnego.

Kontrowersje związane z Zico

Kariera Zico, mimo licznych sukcesów, nie była wolna od kontrowersji. Podczas gry we włoskim Udinese, w latach 1983–1985, został oskarżony przez tamtejsze organy podatkowe o uchylanie się od płacenia podatków. Ta sytuacja znacząco wpłynęła na jego dalsze decyzje i przyspieszyła jego powrót do Brazylii w 1985 roku, gdzie mógł kontynuować grę w barwach Flamengo. Kwestie finansowe i prawne stanowiły wyzwanie, z którym musiał się zmierzyć w trakcie swojej włoskiej przygody.

Innym zapamiętanym momentem, który wzbudził dyskusje, była sytuacja z ćwierćfinału Mistrzostw Świata w 1986 roku przeciwko Francji. Zico, wchodząc na boisko z ławki jako rezerwowy, zmarnował rzut karny w regulaminowym czasie gry. Decydujący rzut karny, który mógł dać Brazylii awans, nie został wykorzystany, co dla wielu kibiców stało się symbolem pecha i niewykorzystanej szansy na zdobycie upragnionego pucharu świata. Ten moment, choć nie umniejsza jego ogólnej wielkości, pozostaje jednym z bardziej gorzkich wspomnień w jego bogatej karierze.

Ciekawostki z życia Zico

Postać Zico inspirowała nie tylko kibiców i dziennikarzy, ale także artystów. Słynny brazylijski piosenkarz Jorge Ben Jor napisał na jego cześć utwór zatytułowany „Camisa 10 da Gávea”. Ta piosenka, odnosząca się do charakterystycznego numeru 10, który Zico nosił na plecach w klubie Flamengo, pomogła zbudować mistyczną otoczkę wokół tej liczby i symboliki związanej z legendarnym zawodnikiem. Utwór ten stał się hymnem dla wielu fanów i podkreślił kultowy status Zico w Brazylii.

Kolejnym fascynującym faktem z jego kariery jest jego debiut w profesjonalnej lidze japońskiej J.League. W meczu otwarcia tej ligi, Zico jako zawodnik Kashima Antlers zdobył hat-tricka, prowadząc swoją drużynę do imponującego zwycięstwa 5:0 nad Nagoya Grampus. Ten występ nie tylko zapoczątkował jego legendarną karierę w Japonii, ale także pokazał jego niegasnącą formę i determinację, nawet po latach gry na najwyższym poziomie. Jego wpływ na japoński futbol, rozpoczęty w 1991 roku, trwał przez wiele lat, obejmując również okresy po 2014 roku, kiedy to nadal był zaangażowany w rozwój lokalnej piłki.

Kluczowe momenty kariery Zico

• 1971–1983: Pierwszy, najbardziej owocny okres gry dla Flamengo, zakończony zdobyciem Copa Libertadores i Pucharu Interkontynentalnego.
• 1983: Transfer do włoskiego Udinese, który wywołał ogromne emocje i protesty.
• 1985: Powrót do Flamengo i brutalna kontuzja kolana.
• 1991: Przerwanie emerytury i dołączenie do Kashima Antlers w Japonii, co zapoczątkowało nową erę w jego karierze i rozwoju japońskiej piłki.

Osiągnięcia Zico

Warto wiedzieć: Zico jest absolutnym rekordzistą Flamengo pod względem strzelonych bramek, zdobywając ich 508 w 731 meczach.

Podsumowanie

Arthur Antunes Coimbra, znany jako Zico, to postać, która na stałe zapisała się w annałach światowego futbolu. Jego kariera, naznaczona niezwykłym talentem, determinacją i licznymi sukcesami, stanowi inspirację dla wielu. Od błyskotliwych występów w barwach Flamengo, przez europejskie doświadczenia, aż po budowanie potęgi japońskiej piłki nożnej, Zico zawsze wykazywał się profesjonalizmem i pasją. Jego wkład w rozwój sportu, zarówno jako zawodnika, jak i trenera, jest nieoceniony, a miano „Białego Pelé” czy „Boga Futbolu” w Japonii doskonale oddaje jego legendarny status.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Zico_(footballer)