Johannes Vermeer, urodzony 31 października 1632 roku w Delft, był wybitnym malarzem holenderskiego złotego wieku, którego dzieła, znane z mistrzowskiej gry światłem i subtelności, dziś fascynują miłośników sztuki na całym świecie. Pomimo umiarkowanego sukcesu za życia jako prowincjonalny twórca scen rodzajowych, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne. Vermeer miał liczną rodzinę – piętnaścioro dzieci ze swoją żoną Cathariną Bolnes, którą poślubił w 1653 roku, prawdopodobnie w związku z przejściem na katolicyzm. Zmarł przedwcześnie 15 grudnia 1675 roku, w wieku 43 lat, pogrążając swoją rodzinę w długach, a jego twórczość popadła w zapomnienie na blisko dwa stulecia.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na październik 2023 roku Johannes Vermeer miałby 391 lat.
- Żona/Mąż: Catharina Bolnes
- Dzieci: Piętnaścioro
- Zawód: Malarz, handlarz dziełami sztuki
- Główne osiągnięcie: Stworzenie arcydzieł malarstwa holenderskiego, takich jak „Dziewczyna z perłą” i „Mleczarka”, z charakterystycznym mistrzostwem w oddaniu światła i atmosfery.
Johannes Vermeer: Życie i Twórczość Mistrza ze Delft
Podstawowe informacje o Johannesie Vermeerze
Johannes Vermeer, znany również jako Jan Vermeer, urodził się w Delft i został ochrzczony 31 października 1632 roku. Choć dzisiaj jego nazwisko jest synonimem malarskiego geniuszu, za życia cieszył się opinią cenionego, lecz prowincjonalnego artysty specjalizującego się w scenach rodzajowych. Jego kariera nie przyniosła mu jednak znaczącego bogactwa. Artysta zmarł przedwcześnie 15 grudnia 1675 roku, w wieku zaledwie 43 lat, po krótkiej, trwającej półtora dnia chorobie. Został pochowany w Oude Kerk w Delft, pozostawiając rodzinę w poważnych długach.
Rodzina i życie prywatne Vermeera
Życie osobiste Johanna Vermeera było skomplikowane i pełne wyzwań. Jego matka, Digna Baltens, pochodziła z Antwerpii. Ojciec malarza, Reijnier Janszoon, był rzemieślnikiem zajmującym się tkaninami, a później handlarzem dziełami sztuki i karczmarzem. W kwietniu 1653 roku Johannes Vermeer poślubił Catharinę Bolnes, katoliczkę, co prawdopodobnie wiązało się z jego konwersją na katolicyzm. Początkowo jego teściowa, Maria Thins, wyrażała sprzeciw wobec tego związku. Para doczekała się piętnaściorga dzieci, z których dziesięcioro znamy z imion. Rodzina mieszkała w domu teściowej, a pracownia Vermeera znajdowała się na drugim piętrze.
Kariera artystyczna Vermeera
Droga artystyczna Johanna Vermeera jest owiana pewną tajemniczością, a jego mistrzowie nie są jednoznacznie zidentyfikowani; spekuluje się o nauce u Carela Fabritiusa lub Abrahama Bloemaerta, a nawet o samokształceniu. 29 grudnia 1653 roku Vermeer wstąpił do Gildii Świętego Łukasza w Delft, jednak z powodu trudnej sytuacji gospodarczej nie był w stanie uiścić pełnej opłaty wpisowej.
Proces twórczy Vermeera był niezwykle powolny i metodyczny; szacuje się, że tworzył średnio trzy obrazy rocznie. Do dziś przetrwało jedynie 34 dzieła powszechnie mu przypisywane. Pomimo skromnego dorobku, Vermeer cieszył się szacunkiem wśród lokalnych artystów, czego dowodem jest jego czterokrotny wybór na przewodniczącego (dziekana) Gildii Świętego Łukasza. W 1672 roku jego wiedza ekspercka została doceniona, gdy ocenił kolekcję obrazów sprzedanych elektorowi brandenburskiemu, uznając je za fałszerstwa.
Dziedzictwo i odrodzenie sławy Vermeera
Po śmierci Johannes Vermeer popadł w niemal całkowite zapomnienie, które trwało blisko dwa stulecia, a nawet został pominięty w ważnych opracowaniach historii sztuki. Jego sława zaczęła odżywać w XIX wieku dzięki badaniom Gustava Friedricha Waagena i pracom Théophile’a Thoré-Bürgera, który nadał mu przydomek „Sfinks z Delft”. Dziś Johannes Vermeer jest uznawany za jednego z najwybitniejszych malarzy holenderskiego złotego wieku.
Majątek i finanse Vermeera
Choć dziś dzieła Vermeera osiągają astronomiczne ceny, jego życie naznaczone było znacznymi trudnościami finansowymi. Malarstwo nie było jego jedynym źródłem dochodu; aktywnie zajmował się handlem dziełami sztuki. Mimo braku wielkiego majątku, Vermeer używał niezwykle kosztownych pigmentów, takich jak naturalna ultramaryna, stosując ją obficie. Pod koniec życia artysta znalazł się w dramatycznej sytuacji finansowej, zmuszony do zaciągnięcia pożyczki pod zastaw nieruchomości teściowej. Po jego śmierci żona Catharina musiała prosić sąd o zwolnienie z długów, a zarządcą masy upadłościowej został słynny mikroskopista Antonie van Leeuwenhoek.
Zdrowie i przyczyna śmierci Vermeera
Według relacji żony, bezpośrednią przyczyną nagłego pogorszenia stanu zdrowia Johanna Vermeera był stres związany z kryzysem finansowym. Artysta miał wpaść w gorączkę i zmarł w ciągu zaledwie półtora dnia, mimo wcześniejszego dobrego zdrowia. Załamanie nastąpiło w trudnym historycznie okresie, podczas wojny z Francją w 1672 roku (Rok Katastrofy), która spowodowała zapaść gospodarczą i doprowadziła Vermeera do ruiny.
Kluczowe wydarzenia w życiu Johanna Vermeera
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1632 | Chrzest Johanna Vermeera w Delft. |
| 1653 | Ślub z Cathariną Bolnes i prawdopodobna konwersja na katolicyzm. Wstąpienie do Gildii Świętego Łukasza w Delft. |
| 1672 | Wezwanie Vermeera jako eksperta do oceny kolekcji obrazów. Rok Katastrofy – inwazja wojsk na Republikę Holenderską. |
| 1675 | Śmierć Vermeera. Zaciągnięcie pożyczki od handlarza Jacoba Romboutsza. |
Ciekawostki z życia i twórczości Vermeera
Większość obrazów Vermeera, znanych z niezwykłej atmosfery i precyzji, powstała w zaledwie dwóch małych pokojach jego domu. Do nielicznych dzieł malowanych poza wnętrzami należą „Widok Delft” i „Uliczka”. Na jego płótnach często pojawiają się te same meble, dekoracje i modelki. Istnieją teorie sugerujące, że Vermeer mógł wykorzystywać urządzenia optyczne, takie jak camera obscura, do osiągnięcia fotograficznej precyzji w oddawaniu światła i perspektywy, choć kwestia ta nadal budzi debaty. Najnowsze badania wskazują, że ważną patronką artysty była Maria de Knuijt, żona Pietera van Ruijvena, która wspierała Vermeera przez większość jego kariery, co zostało podkreślone podczas wystawy w Rijksmuseum w 2023 roku.
Warto wiedzieć: Mimo że Johannes Vermeer zmarł w wieku zaledwie 43 lat, jego dzieła, takie jak „Dziewczyna z perłą” czy „Mleczarka”, stały się ikonami malarstwa. Jego styl, charakteryzujący się subtelnym realizmem i mistrzowskim operowaniem światłem, wywarł ogromny wpływ na późniejszych artystów.
Podsumowując, Johannes Vermeer, pomimo życiowych trudności i chwilowego zapomnienia, udowodnił, że prawdziwy talent i mistrzostwo w sztuce potrafią przetrwać wieki, zdobywając uznanie i podziw przyszłych pokoleń dzięki swojemu niepowtarzalnemu stylowi i wizji artystycznej.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
W jakim stylu malował Vermeer?
Vermeer malował w stylu barokowym, choć jego twórczość charakteryzuje się unikalnym, intymnym podejściem. Znany jest z mistrzowskiego operowania światłem i cieniem, realistycznego przedstawiania scen z życia codziennego oraz subtelnego psychologizmu postaci.
Ile jest wart obraz Dziewczyna z perłą?
Wartość obrazu „Dziewczyna z perłą” jest trudna do oszacowania, ponieważ dzieło to jest uważane za bezcenne i nie jest na sprzedaż. Jego znaczenie historyczne i artystyczne sprawia, że jego wartość rynkowa byłaby astronomiczna.
Gdzie znajduje się dziewczyna z perłą?
Słynny obraz „Dziewczyna z perłą” znajduje się w zbiorach Mauritshuis w Hadze, w Holandii. Jest to jedno z najcenniejszych dzieł w kolekcji tej prestiżowej galerii sztuki.
Gdzie znajdują się obrazy Vermeera?
Obrazy Vermeera znajdują się głównie w europejskich muzeach, z największą kolekcją w Mauritshuis w Hadze. Inne znaczące dzieła można podziwiać w Ermitażu w Sankt Petersburgu, w National Gallery of Art w Waszyngtonie oraz w kolekcjach prywatnych.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Vermeer
