Nat King Cole: L.O.V.E. i muzyka, która podbiła świat

1

Nat King Cole, urodzony jako Nathaniel Adams Coles 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama, był wszechstronnie uzdolnionym amerykańskim piosenkarzem, pianistą jazzowym i aktorem. Jego aksamitny, ciepły głos stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych w historii muzyki popularnej, a jego kariera obejmowała dekady sukcesów. Choć zmarł przedwcześnie w wieku 45 lat, jego bogata spuścizna, obejmująca niezliczone przeboje takie jak „Unforgettable” i „Mona Lisa”, na zawsze ugruntowała jego pozycję jako legendy. Był również ważną postacią w walce o prawa obywatelskie i pionierem w świecie mediów, prowadząc pierwszy ogólnokrajowy program telewizyjny dla czarnoskórego artysty.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2024 roku Nat King Cole miałby 105 lat.
• Żona/Mąż: Był dwukrotnie żonaty – z Nadine Robinson i Marią Hawkins.
• Dzieci: Miał pięcioro dzieci: Natalie, Carole, Nat Kelly, Casey i Timolin.
• Zawód: Piosenkarz, pianista jazzowy, aktor.
• Główne osiągnięcie: Jedna z najbardziej wpływowych postaci w historii muzyki popularnej, znany z aksamitnego głosu i niezliczonych przebojów.

Rodzina i życie prywatne Nat King Cole’a

Dzieciństwo i rodzina pochodzenia

Nat King Cole przyszedł na świat jako Nathaniel Adams Coles w Montgomery, Alabama. W wieku czterech lat, około 1923 roku, jego rodzina przeniosła się do Chicago. Tam jego ojciec, Edward, pełnił funkcję pastora baptystycznego. Muzyczne korzenie Nata sięgały głęboko w jego dom; jego matka, Perlina (Adams) Coles, była organistką w kościele i to ona dała mu pierwsze lekcje gry na tym instrumencie, co stanowiło fundament jego przyszłej, wybitnej kariery.

Małżeństwa i dzieci

Pierwszym małżonkiem Nata King Cole’a była tancerka Nadine Robinson, którą poślubił w 1937 roku, mając zaledwie 18 lat. Sześć dni po formalnym zakończeniu tego związku, 28 marca 1948 roku, Cole poślubił piosenkarkę Marię Hawkins. Uroczystość odbyła się w historycznym kościele baptystycznym Abyssinian w Harlemie. Z tego związku narodziło się pięcioro dzieci: córka Natalie, która sama stała się znakomitą piosenkarką, adoptowana córka Carole, adoptowany syn Nat Kelly Cole, a także bliźniaczki Casey i Timolin. Szczególnym momentem w historii muzyki był duet „Unforgettable” nagrany przez Natalie Cole z jej zmarłym ojcem w 1991 roku, wykorzystujący zaawansowaną technologię studyjną.

Aktywność społeczna i walka z rasizmem

Nat King Cole był aktywnym członkiem wolnomularstwa, przyjętym do loży Thomas Waller Lodge No. 49 w Kalifornii w styczniu 1944 roku. Pomimo międzynarodowej sławy, musiał mierzyć się z brutalnym rasizmem. W 1956 roku, podczas koncertu w Birmingham w Alabamie, został fizycznie zaatakowany na scenie przez członków White Citizens’ Council. Ten incydent skłonił go do podjęcia decyzji o zaprzestaniu występów w Alabamie i innych stanach Południa, gdzie obowiązywała segregacja rasowa. Mimo że niektórzy aktywiści krytykowali go za niewystarczające zaangażowanie w ruch praw obywatelskich, Cole aktywnie wspierał finansowo NAACP i uczestniczył w historycznym Marszu na Waszyngton w 1963 roku. Jego program telewizyjny „The Nat King Cole Show” został zdjęty z anteny w 1957 roku z powodu braku ogólnokrajowego sponsora, co artysta skomentował gorzko, mówiąc, że „Madison Avenue boi się ciemności”. Kupując dom w ekskluzywnej dzielnicy Hancock Park w Los Angeles, Cole stał się jednym z pierwszych czarnoskórych mieszkańców, spotykając się z rasistowskimi protestami sąsiadów. Jego riposta, że „ja też nie chcę niepożądanych osób w okolicy”, stanowiła silny wyraz jego godności.

Kariera zawodowa Nat King Cole’a

Początki kariery i przełomowe King Cole Trio

Nat King Cole rozpoczął swoją karierę muzyczną jako nastolatek, opuszczając szkołę średnią w wieku 15 lat. Wraz z bratem Eddiem założył sekstet i w 1936 roku nagrał swoje pierwsze single dla wytwórni Decca. Kluczowym momentem w jego karierze było założenie King Cole Trio, w którym towarzyszyli mu basista Wesley Prince i gitarzysta Oscar Moore. Nazwa zespołu nawiązywała do popularnej rymowanki o „Starym Królu Cole’u”. Przełomem okazał się rok 1944, kiedy to utwór „Straighten Up and Fly Right” stał się wielkim hitem, umacniając pozycję tria jako czołowego zespołu Capitol Records. Charakterystyczne brzmienie The King Cole Trio zdobyło szerokie uznanie na scenie jazzowej.

Przejście na solową karierę i globalny sukces komercyjny

Od 1950 roku Nat King Cole zaczął koncentrować się na karierze solowej, stopniowo odchodząc od czystego jazzu na rzecz tradycyjnego popu i romantycznych ballad. Ta zmiana kierunku okazała się strzałem w dziesiątkę, przynosząc mu ogromny sukces komercyjny i międzynarodową sławę. W swojej karierze nagrał ponad 100 piosenek, które szturmowały listy przebojów, w tym nieśmiertelne „Unforgettable”, „Mona Lisa”, „Smile” i „Nature Boy”. Album „The Magic of Christmas” z 1960 roku stał się najlepiej sprzedającą się płytą bożonardzeniową dekady. W 1958 roku nagrał w Hawanie album „Cole Español”, w całości śpiewany po hiszpańsku, co zapoczątkowało serię trzech niezwykle popularnych płyt w tym języku. Jego interpretacje boler zdobyły serca słuchaczy w Ameryce Łacińskiej, a do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych wykonawców tego gatunku, mimo że uczył się tekstów fonetycznie.

Działalność aktorska

Oprócz kariery muzycznej, Nat King Cole z powodzeniem realizował się jako aktor, występując w wielu produkcjach filmowych. Wśród jego znaczących ról znalazły się te w filmach takich jak „The Blue Gardenia” (1953) oraz „St. Louis Blues” (1958), gdzie wcielił się w postać legendarnego kompozytora W.C. Handy’ego. Jego ostatnia rola filmowa pojawiła się w westernie „Cat Ballou”, który trafił na ekrany kin już po jego śmierci w 1965 roku.

Pionierska rola w telewizji

Nat King Cole zapisał się również złotymi zgłoskami w historii telewizji. W latach 1956–1957 był gospodarzem programu „The Nat King Cole Show” na antenie NBC. Był to pierwszy ogólnokrajowy program rozrywkowy prowadzony przez czarnoskórego artystę, co stanowiło ogromny przełom i symbol postępu w amerykańskiej branży medialnej.

Nagrody i osiągnięcia Nat King Cole’a

Uznanie za życia i pośmiertne wyróżnienia

W 1960 roku Nat King Cole został uhonorowany gwiazdą na Hollywood Walk of Fame, a także otrzymał specjalną nagrodę Golden Globe za swoje wybitne osiągnięcia artystyczne. Jego nagranie „The Christmas Song” zostało wybrane przez Bibliotekę Kongresu do zachowania w Narodowym Rejestrze Nagrań Stanów Zjednoczonych, co podkreśla jego nieoceniony wkład w amerykańską kulturę. Pośmiertnie, w 1990 roku, otrzymał nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award, będącą wyrazem uznania dla jego trwałego wpływu na muzykę. W 2022 roku jego ponadczasowa wersja „The Christmas Song” pobiła rekord najdłuższej drogi do pierwszej dziesiątki listy Billboard Hot 100, osiągając 9. miejsce aż 62 lata po debiucie, co świadczy o ponadczasowości jego twórczości.

Wprowadzenie do prestiżowych galerii sław

Status legendy muzyki Nata King Cole’a potwierdza jego wprowadzenie do szeregu prestiżowych galerii sław. Wśród nich znajdują się DownBeat Jazz Hall of Fame (1997), Rock and Roll Hall of Fame (2000) oraz National Rhythm & Blues Hall of Fame (2020). Te liczne wyróżnienia podkreślają jego wszechstronność i wpływ na rozwój różnych gatunków muzycznych.

Muzyka Nat King Cole’a

Największe przeboje i wpływowe albumy

W ciągu swojej bogatej kariery Nat King Cole nagrał ponad 100 piosenek, które stały się hitami. Do jego najbardziej rozpoznawalnych utworów należą „Unforgettable”, „Mona Lisa”, „Smile” i „Nature Boy”. Jego album „The Magic of Christmas” z 1960 roku okazał się najlepiej sprzedającą się płytą bożonardzeniową lat 60. Szczególne znaczenie dla jego kariery miał album „Cole Español” z 1958 roku, śpiewany w całości po hiszpańsku, który zapoczątkował serię trzech niezwykle popularnych płyt w tym języku, zdobywając serca słuchaczy w Ameryce Łacińskiej.

Współpraca z aranżerami i unikalne brzmienie

Fenomenalny sukces Nata King Cole’a był w dużej mierze wynikiem jego owocnej współpracy z wybitnymi aranżerami, takimi jak Nelson Riddle, Gordon Jenkins i Ralph Carmichael. Ich mistrzowskie aranżacje pomogły mu stworzyć jego unikalne, aksamitne brzmienie, które stało się jego znakiem rozpoznawczym. Te dopracowane aranżacje podkreślały ciepło i głębię jego głosu, nadając utworom charakterystyczny, romantyczny nastrój, który do dziś zachwyca słuchaczy.

Trwałe dziedzictwo muzyczne

Nat King Cole jest powszechnie uznawany za jednego z najlepiej frazujących piosenkarzy w historii muzyki rozrywkowej. Jego niezwykła zdolność do przekazywania emocji i subtelności w każdej frazie sprawiała, że jego wykonania były niezwykle poruszające. Jego brat, Freddy Cole, również odniósł sukces jako piosenkarz i pianista jazzowy, kontynuując muzyczne dziedzictwo rodziny. Wspomniany już duet „Unforgettable” nagrany przez córkę Natalie z ojcem, wykorzystujący innowacyjne techniki studyjne, stanowi symbol trwałego wpływu Cole’a na kolejne pokolenia artystów.

Zdrowie i ostatnie lata życia

Nawyki i diagnoza raka

Nat King Cole był zapalonym palaczem, wypalając nawet trzy paczki papierosów dziennie, wierząc, że dym nadaje jego głosowi charakterystyczną, niską barwę. Niestety, ten nałóg miał tragiczne konsekwencje dla jego zdrowia. W grudniu 1964 roku zdiagnozowano u niego zaawansowanego raka płuc, co zmusiło go do poddania się intensywnej radioterapii. Mimo postępującej choroby, Cole pracował niemal do samego końca, nagrywając swoje ostatnie utwory w styczniu 1965 roku.

Ostatnie miesiące i przedwczesna śmierć

Pomimo walki z ciężką chorobą, Nat King Cole starał się kontynuować swoją działalność artystyczną. Zmarł 15 lutego 1965 roku w St. John’s Hospital w Santa Monica. Jego przedwczesne odejście w wieku zaledwie 45 lat było ogromnym ciosem dla świata muzyki i kultury. Pogrzeb artysty zgromadził tysiące osób, co było dowodem jego niezwykłej popularności i głębokiego szacunku, jakim się cieszył. Mimo krótkiego życia, jego muzyczne dziedzictwo pozostaje żywe i inspirujące.

Wpływ i dziedzictwo Nat King Cole’a

Walka z rasizmem i kontrowersje w karierze

Mimo statusu międzynarodowej gwiazdy, Cole doświadczał rasizmu, co stanowiło bolesne przypomnienie o podziałach społecznych tamtych czasów. Incydent w Birmingham w 1956 roku, kiedy został zaatakowany na scenie, skłonił go do odmowy dalszych występów na segregowanym Południu. Choć niektórzy kwestionowali jego zaangażowanie w ruch praw obywatelskich, jego wsparcie finansowe dla NAACP oraz udział w Marszu na Waszyngton w 1963 roku świadczą o jego postawie. Jego słynne stwierdzenie o tym, że „Madison Avenue boi się ciemności”, po zdjęciu jego programu telewizyjnego z anteny, trafnie podkreślało trudności, z jakimi borykał się jako czarnoskóry artysta w mainstreamowych mediach.

Ciekawostki i anegdoty z życia legendy

Nat King Cole był człowiekiem o wielu talentach i pasjach. Swoją pierwszą publiczną prezentację muzyczną zaliczył w wieku zaledwie czterech lat, wykonując piosenkę „Yes! We Have No Bananas”. Jako nastolatek w Chicago należał do popularnego „Bud Billiken Club”. Siedziba Capitol Records w Los Angeles jest powszechnie nazywana „Domem, który zbudował Nat” (The House That Nat Built), co jest wyrazem jego ogromnego wkładu w sukces wytwórni. Był wielkim fanem baseballu i legendarnego gracza Hanka Aarona, często słuchając relacji z meczów nawet podczas przerw w sesjach nagraniowych. Aby uniknąć problemów z kontraktem z Capitol Records, podczas nagrań dla innych wytwórni używał pseudonimów, takich jak „Shorty Nadine” czy „Sam Schmaltz”.

Znaczący wpływ na muzykę latynoamerykańską

Jego wpływ na muzykę latynoamerykańską był znaczący i trwały. Do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych interpretatorów bolera. Mimo że nie mówił płynnie po hiszpańsku, uczył się tekstów piosenek fonetycznie, co nie przeszkodziło mu w zdobyciu serc słuchaczy w Ameryce Łacińskiej, a jego albumy w tym języku odniosły ogromny sukces komercyjny.

Niezatarte dziedzictwo w muzyce rozrywkowej

Nat King Cole pozostawił po sobie niezatarty ślad w świecie muzyki rozrywkowej. Jego mistrzowska interpretacja piosenek, ciepły i melodyjny głos, a także wszechstronność sprawiły, że jest pamiętany jako jeden z najwybitniejszych artystów swojego pokolenia. Jego muzyka, od jazzowych korzeni po popowe ballady, nadal inspiruje i porusza kolejne pokolenia słuchaczy, a do dziś jest uznawany za mistrza frazowania i jednego z najlepiej brzmiących wokalistów w historii.

Najważniejsze utwory

• „Unforgettable”
• „Mona Lisa”
• „Smile”
• „Nature Boy”
• „Straighten Up and Fly Right”
• „The Christmas Song”

Wybrane filmy

• „The Blue Gardenia” (1953)
• „St. Louis Blues” (1958)
• „Cat Ballou” (premiera pośmiertna, 1965)

Nagrody i wyróżnienia

• Gwiazda na Hollywood Walk of Fame (1960)
• Specjalna nagroda Golden Globe (1960)
• Grammy Lifetime Achievement Award (pośmiertnie, 1990)
• DownBeat Jazz Hall of Fame (1997)
• Rock and Roll Hall of Fame (2000)
• National Rhythm & Blues Hall of Fame (2020)
• Nagranie „The Christmas Song” wpisane do Narodowego Rejestru Nagrań Stanów Zjednoczonych

Nat King Cole pozostawił po sobie dziedzictwo, które wykracza poza samą muzykę. Był artystą, który przełamywał bariery rasowe i kulturowe, a jego ponadczasowa muzyka nadal porusza serca słuchaczy na całym świecie, umacniając jego status jako ikony muzyki rozrywkowej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nat_King_Cole