Marianne Ihlen, urodzona 18 maja 1935 roku w norweskim Larkollen, na zawsze zapisała się w annałach kultury jako muza i wieloletnia partnerka legendarnego kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Ich związek, który rozkwitł w latach 60. XX wieku, stał się niewyczerpanym źródłem inspiracji dla wielu jego najpiękniejszych i najbardziej poruszających utworów. W maju 2024 roku Marianne Ihlen obchodziłaby 89. urodziny. Poza rolą muzę, Ihlen prowadziła także własne, bogate życie, obejmujące studia biznesowe, różnorodne doświadczenia zawodowe oraz małżeństwo z pisarzem Axelem Jensenem, z którym doczekała się syna. Zmarła 28 lipca 2016 roku w Oslo, w wieku 81 lat, po krótkiej, ale intensywnej walce z chorobą nowotworową.
Historia Marianne Ihlen to opowieść o pięknej, choć nierzadko burzliwej miłości, która nierozerwalnie splotła się z życiem i twórczością Leonarda Cohena. Ich pierwsze spotkanie miało miejsce na urokliwej greckiej wyspie Hydra, która w tamtym czasie stała się azylem dla poszukujących spokoju artystów. Cohen, wówczas obiecujący twórca, odnalazł w Marianne nie tylko towarzyszkę życia, ale przede wszystkim niepowtarzalną muzę, której wpływ na jego artystyczną wizję jest niepodważalny. Ich relacja, choć nacechowana emocjonalnymi wzlotami i upadkami, odcisnęła trwałe piętno na historii muzyki i literatury, czego dowodem są liczne dedykacje, poezja inspirowana wspólnym życiem oraz pośmiertne hołdy składane jej pamięci.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 2024 roku Marianne Ihlen miałaby 89 lat.
- Żona/Mąż: Była dwukrotnie zamężna: z Axelem Jensenem (1958–1962) i Janem Kiellandem Stangiem (od 1979).
- Dzieci: Miała jednego syna, Axela Joachima Jensena, z pierwszego małżeństwa.
- Zawód: Ukończyła studia biznesowe, pracowała jako sekretarka, w branży naftowej, a także wspierała artystów.
- Główne osiągnięcie: Stała się muzą i inspiracją dla wielu znanych utworów Leonarda Cohena, w tym „So Long, Marianne”.
Podstawowe informacje o Marianne Ihlen
Marianne Christine Ihlen przyszła na świat 18 maja 1935 roku w malowniczej miejscowości Larkollen w Norwegii. W historii kultury zapisała się jako norweska muza i długoletnia partnerka kanadyjskiego barda Leonarda Cohena. Ich związek, trwający w latach 1960–1967, stanowił bezpośrednią inspirację dla wielu najsłynniejszych utworów Cohena, w tym dla kultowej piosenki „So Long, Marianne”. Marianne Ihlen zmarła 28 lipca 2016 roku w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo, w wieku 81 lat, po nierównej walce z chorobą nowotworową.
Życie prywatne i rodzinne Marianne Ihlen
Trudne dzieciństwo i choroba w rodzinie
Dzieciństwo Marianne Ihlen przypadło na burzliwy okres II wojny światowej. W tym czasie jej ojciec zmagał się z gruźlicą, co wymagało jego długotrwałego pobytu w sanatorium. Niestety, choroba nie ominęła również jej młodszego brata, Nilsa, który również stał się ofiarą tej wyniszczającej przypadłości.
Pierwsze małżeństwo z Axelem Jensenem
Burzliwy związek i rozwód
W październiku 1958 roku, wbrew woli swoich rodziców, Marianne Ihlen poślubiła norweskiego pisarza awangardowego Axela Jensena. Ich wspólne życie okazało się jednak niezwykle trudne i naznaczone licznymi zdradami ze strony pisarza, co ostatecznie doprowadziło do ich rozwodu w 1962 roku.
Macierzyństwo – syn Axel Joachim Jensen
21 stycznia 1960 roku w Oslo Marianne Ihlen urodziła swojego jedynego syna, Axela Joachima Jensena. Ojcem dziecka był Axel Jensen.
Relacja z Leonardem Cohenem
Prawdziwy zwrot w życiu Marianne Ihlen nastąpił w latach 1960–1967, kiedy to rozpoczęła się jej burzliwa, ale niezwykle inspirująca relacja z kanadyjskim bardem Leonardem Cohenem. Ich związek narodził się na greckiej wyspie Hydra, krótko po tym, jak Marianne została porzucona przez swojego pierwszego męża, Axela Jensena. Cohen stał się dla jej syna Axela Joachima postacią przybranego ojca, a dla niej samej wspierającym partnerem, który pomagał jej finansowo i emocjonalnie przez wiele kolejnych lat. Ich historia miłości, często określana jako piękna i dramatyczna, stała się kanwą dla wielu utworów Cohena. Cohen nigdy nie ożenił się z Marianne Ihlen, jednak ich związek był jednym z najważniejszych w jego życiu.
Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem
Po latach burzliwych związków i poszukiwań, Marianne Ihlen w 1979 roku wyszła za mąż za Jana Kiellanda Stanga, inżyniera, którego znała jeszcze z czasów młodości. Para zamieszkała w Oslo, gdzie Marianne odnalazła spokój. Ich związek był stabilny i stanowił przeciwwagę dla wcześniejszych, bardziej dramatycznych etapów jej życia.
Kariera zawodowa i edukacja Marianne Ihlen
Wykształcenie handlowe
Mimo iż ojciec Marianne marzył dla niej o karierze lekarki lub prawniczki, ona sama zdecydowała się podążyć inną ścieżką. Wybrała studia biznesowe w Miejskiej Szkole Handlowej w Oslo, które ukończyła w wieku 19 lat, zdobywając solidne podstawy w dziedzinie handlu i ekonomii.
Wczesne doświadczenia zawodowe
Po ukończeniu studiów Marianne Ihlen zdobywała różnorodne doświadczenia zawodowe. Pracowała jako sekretarka w biurze adwokackim, co pozwoliło jej poznać realia pracy biurowej. Znalazła również zatrudnienie w sklepie obuwniczym i kinie, a także zaangażowała się w działalność organizacji charytatywnej Save the Children. Te wczesne etapy kariery kształtowały jej wszechstronność i otwartość na różne obszoby życia zawodowego.
Praca jako au pair
Jednym z doświadczeń zawodowych Marianne Ihlen była praca jako au pair w Newcastle w Anglii. Był to okres, który z pewnością pozwolił jej na rozwój umiejętności interpersonalnych i poznanie innej kultury, a także mógł wpłynąć na jej późniejszą otwartość na świat.
Niespełnione marzenia o aktorstwie
Marianne Ihlen przez pewien czas rozważała karierę aktorską. Przygotowywała się do egzaminów wstępnych do Narodowej Akademii Teatralnej w Oslo. Ostatecznie jednak zrezygnowała z tego marzenia, głównie z powodu sprzeciwu rodziców oraz własnego braku pewności siebie, co pokazuje jej wrażliwą naturę i potrzebę akceptacji.
Praca w przemyśle naftowym
Po powrocie do Norwegii w 1973 roku, Marianne Ihlen związała się zawodowo z firmą Norwegian Contractors. Firma ta specjalizowała się w budowie platform wiertniczych, co oznaczało pracę w dynamicznie rozwijającej się branży naftowej. Był to znaczący etap jej kariery, świadczący o jej zdolności do odnalezienia się w wymagających środowiskach.
Współpraca z Juni Dahr
Pod koniec swojej kariery zawodowej Marianne Ihlen podjęła współpracę z norweską aktorką Juni Dahr. Pomagała jej w organizacji logistycznej międzynarodowych tras koncertowych, co wymagało doskonałych umiejętności organizacyjnych i koordynacyjnych.
Muzyka i dziedzictwo Marianne Ihlen jako Muzy
Inspiracja dla „So Long, Marianne”
Marianne Ihlen jest bez wątpienia najbardziej znana jako tytułowa bohaterka jednego z najsłynniejszych utworów Leonarda Cohena z 1967 roku – „So Long, Marianne”. Ta piosenka stała się symbolem ich burzliwej relacji i jest nierozłącznie kojarzona z ich wspólnym życiem. Utwór ten jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów wpływu, jaki Marianne wywarła na twórczość Cohena.
Pierwotny tytuł i geneza zmiany
Co ciekawe, pierwotnie utwór ten nosił tytuł „Come on, Marianne” i miał być zaproszeniem do zmian, do wspólnego podjęcia ryzyka. Jednak przed rozstaniem Cohen zdecydował się zmienić tekst na pożegnalne „So Long”, nadając piosence bardziej melancholijny i definitywny charakter, co podkreślało koniec ich związku.
Geneza utworu „Bird on the Wire”
Marianne Ihlen zainspirowała również powstanie innej ważnej piosenki Leonarda Cohena – „Bird on the Wire”. Geneza tego utworu jest niezwykle poetycka: podczas pobytu na Hydrze, Marianne zauważyła ptaka siedzącego na nowo zainstalowanym przewodzie telefonicznym. Ten prosty obraz stał się dla Cohena metaforą wolności i ograniczeń, co przełożyło się na tekst piosenki.
Obecność na okładkach
Wpływ Marianne Ihlen na twórczość Cohena znalazł odzwierciedlenie również w wizualnej warstwie jego dyskografii. Jej zdjęcie, na którym widnieje w białym ręczniku przy maszynie do pisania Cohena, zdobi tył okładki albumu „Songs from a Room” z 1969 roku. Jest to subtelne, ale znaczące upamiętnienie ich wspólnego czasu.
Dedykacje poetyckie Leonarda Cohena
Cohen wielokrotnie wyrażał swoje uczucia i wdzięczność wobec Marianne w swojej twórczości poetyckiej. Zadedykował jej tomik poezji „Flowers for Hitler”, a także wspominał o niej w tomie „The Energy of Slaves”. Te poetyckie dedykacje są dowodem głębokiego szacunku i miłości, jaką czuł do swojej muzy.
Pośmiertny hołd w muzyce
Dziedzictwo Marianne Ihlen jest pielęgnowane także po jej śmierci. Utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu Cohena „Thanks for the Dance” (2019) został nagrany jako hołd dla Marianne, co świadczy o tym, jak ważną postacią pozostała w życiu artysty. Ich historia, często określana jako historia miłosna i piękni przegrani, nadal inspiruje.
Współczesne nawiązania w muzyce
Relacja między Cohenem a Ihlen wciąż rezonuje we współczesnej kulturze. Piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille, wydana w 2024 roku na albumie „&”, jest kolejnym przykładem tego, jak ich historia miłosna wciąż inspiruje artystów i znajduje odbicie w nowych utworach muzycznych.
Osobowość, pasje i filantropia Marianne Ihlen
Wpływ na innych twórców
Marianne Ihlen posiadała niezwykły dar inspirowania artystów. Jej wpływ wykraczał poza twórczość Leonarda Cohena. Zachęciła również Nicka Broomfielda, znanego dokumentalistę, do rozpoczęcia kariery w tej dziedzinie, co pokazuje jej zdolność do dostrzegania potencjału i motywowania innych do podążania za swoimi pasjami. Jej postać jest często kojarzona z pojęciem „muzy”.
Modeling dla artystów
W swojej młodości Marianne Ihlen aktywnie uczestniczyła w życiu artystycznym, modelując dla malarzy takich jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais. Jej uroda i charyzma stanowiły inspirację dla twórców wizualnych, co dodatkowo podkreśla jej rolę jako ikony kultury.
Zainteresowania duchowe
W późniejszym okresie życia Marianne Ihlen rozwinęła głębokie zainteresowanie buddyzmem tybetańskim. To duchowe poszukiwanie stanowiło ważny element jej wewnętrznego rozwoju i poszukiwania sensu. Jej zainteresowania duchowe świadczą o jej otwartości na różne filozofie i ścieżki rozwoju osobistego.
Pasje artystyczne – malarstwo
Oprócz swojego wpływu na innych twórców, Marianne Ihlen sama posiadała artystyczne pasje. W wolnym czasie zajmowała się malarstwem, co świadczy o jej kreatywnym usposobieniu i potrzebie wyrażania siebie poprzez sztukę. Choć nie uzyskała takiej sławy jak Leonard Cohen, jej twórczość była ważnym elementem jej życia.
Zdrowie i ostatnie chwile Marianne Ihlen
Choroba nowotworowa
Pod koniec lipca 2016 roku u Marianne Ihlen zdiagnozowano białaczkę. Diagnoza ta była szokiem dla niej i jej bliskich, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej wcześniejszy, aktywny tryb życia.
Szybki przebieg choroby
Choroba postępowała niezwykle szybko. Zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy, Marianne Ihlen odeszła. Szybkość, z jaką choroba postępowała, podkreśla jej agresywny charakter i tragizm sytuacji.
Ostatnia wiadomość od Cohena
W ostatnich chwilach życia Marianne Ihlen otrzymała poruszający list od Leonarda Cohena. Wiadomość ta, wysłana tuż przed jej śmiercią, stała się symbolem ich niezwykłej i trwałej więzi, która przetrwała lata rozstań i odległości. Sam list stał się szeroko komentowany w mediach na całym świecie, podkreślając głębokość ich relacji.
Treść listu i jego symboliczne znaczenie
Cohen w swoim liście napisał: „Jestem tuż za Tobą, wystarczająco blisko, by chwycić Cię za rękę. To stare ciało się poddało, tak jak i Twoje”. Te słowa, pełne czułości i zrozumienia, stanowiły pożegnanie, ale również potwierdzenie ich wiecznego połączenia. List ten jest uważany za jeden z najbardziej wzruszających gestów w historii relacji między artystą a jego muzą.
Kontrowersje i trudne momenty w życiu Marianne Ihlen
Eksperymenty z LSD
Podczas pobytu w Meksyku w 1966 roku, Marianne Ihlen kilkakrotnie eksperymentowała z LSD. Były to próby poszukiwania wglądu w swoje życiowe dylematy i zrozumienia głębszych prawd o sobie i świecie. Choć doświadczenia te mogły być dla niej formą rozwoju, miały również swoje konsekwencje.
Wpływ na syna Axela Joachima
Niestety, eksperymenty z LSD miały również negatywny wpływ na jej syna, Axela Joachima. W wieku 15 lat otrzymał on środek halucynogenny od swojego biologicznego ojca, Axela Jensena. To wydarzenie przyczyniło się do jego późniejszych problemów psychicznych, co stanowi jeden z najtragiczniejszych aspektów tej historii.
Problemy syna
Axel Joachim Jensen w dorosłym życiu zmagał się z poważnymi problemami psychicznymi. Spędził wiele czasu w placówkach leczniczych, co było bolesnym doświadczeniem dla całej rodziny. Jego walka z chorobą psychiczną jest ważnym, choć trudnym, elementem biografii Marianne Ihlen.
Konfrontacja z Suzanne Elrod
W 1972 roku Marianne Ihlen doświadczyła bolesnego momentu, gdy została wyrzucona z domu Leonarda Cohena na Hydrze przez jego nową partnerkę, Suzanne Elrod. Była to dramatyczna sytuacja, która zmusiła Marianne do nagłego opuszczenia wyspy, która przez lata była jej domem i schronieniem.
Nagłe opuszczenie wyspy
Suzanne Elrod przybyła na Hydrę wraz ze swoim synem Adamem i zażądała domu wyłącznie dla siebie. W obliczu tej konfrontacji, Marianne Ihlen nie miała innego wyjścia, jak opuścić wyspę, co było traumatycznym przeżyciem i symbolicznym końcem pewnego etapu jej życia.
Ciekawostki z życia Marianne Ihlen
Praca na jachcie „Stromie Seas”
W 1958 roku, przed swoim pierwszym małżeństwem, Marianne Ihlen podjęła pracę na luksusowym szkunerze „Stromie Seas”. Pełniła tam rolę kucharki, hostessy i niani. Praca ta, między innymi dla spadkobierców banku Barclays, pozwoliła jej na odzyskanie pewności siebie po zdradach pierwszego męża i stanowiła ważny etap w budowaniu jej niezależności.
Niecodzienny transport niemowlęcia
W sierpniu 1960 roku, w trosce o komfort małego Axela, Marianne Ihlen i Leonard Cohen podjęli niezwykle nietypową decyzję. Powierzyli niemowlę przypadkowo poznanej załodze linii lotniczych SAS. Załoga bezpiecznie dostarczyła dziecko z Grecji do jego babci w Oslo, oszczędzając mu trudów długiej podróży samochodem przez Europę. Ten epizod pokazuje determinację rodziców w zapewnieniu dziecku najlepszych warunków. Mały Axel dotarł bezpiecznie do Oslo dzięki tej nietypowej podróży.
Wartość listów miłosnych od Cohena
W czerwcu 2019 roku kolekcja ponad 50 listów miłosnych od Leonarda Cohena do Marianne Ihlen została sprzedana na aukcji w Christie’s. Listy te, będące świadectwem głębokiej i skomplikowanej relacji, osiągnęły rekordową kwotę 876 000 dolarów. Ta wysoka cena aukcyjna świadczy o ogromnym znaczeniu ich relacji dla historii kultury i literatury, a także o fascynacji, jaką budzi ich historia miłosna.
Rekordowa kwota
Sprzedaż listów miłosnych od Cohena do Marianne Ihlen za 876 000 dolarów była znaczącym wydarzeniem na rynku kolekcjonerskim. Potwierdziła ona nie tylko artystyczną wartość korespondencji, ale także zapotrzebowanie na autentyczne świadectwa wielkich historii miłosnych.
Znaczenie historyczne
Wysoka kwota uzyskana ze sprzedaży listów podkreśla ich wartość historyczną i kulturową. Stanowią one nie tylko zapis intymnych uczuć, ale także dokument epoki i świadectwo wpływu, jaki Marianne Ihlen wywarła na jednego z najważniejszych poetów i muzyków XX wieku.
Pierwsze spotkanie z Leonardem Cohenem
Pierwsze spotkanie Marianne Ihlen i Leonarda Cohena miało miejsce w sklepie u Katsikasa na greckiej wyspie Hydra. Leonard zaprosił ją do swojego stolika, co zapoczątkowało ich znajomość, która przerodziła się w jedną z najbardziej znanych i inspirujących relacji w historii muzyki. Ich pierwsze spotkanie było początkiem historii, która miała odmienić życie obojga.
Wsparcie finansowe od Cohena
Nawet po zakończeniu ich związku, Leonard Cohen przez lata wysyłał Marianne Ihlen pieniądze, aby pomóc jej w utrzymaniu. Ten gest świadczy o głębokim szacunku i trosce, jaką artysta żywił do swojej byłej partnerki i muzu, podkreślając ich trwałą więź, która wykraczała poza romantyczne ramy.
Powrót do Norwegii
Po latach spędzonych w Grecji i Kanadzie, Marianne Ihlen ostatecznie osiadła w Oslo. Tam, u boku swojego drugiego męża, Jana Kiellanda Stanga, odnalazła spokój i stabilność, które były jej potrzebne po burzliwych latach.
Dokumenty filmowe i seriale biograficzne
Historia Marianne i Leonarda, ich piękna i dramatyczna historia miłosna, została uwieczniona w filmie dokumentalnym „Marianne & Leonard: Words of Love” z 2019 roku. Ponadto, w 2024 roku powstał również serial „So Long, Marianne”, który szczegółowo opowiada o ich burzliwej miłości, przybliżając tę fascynującą relację nowym pokoleniom.
Chronologia życia Marianne Ihlen
- 18 maja 1935: Narodziny Marianne Christine Ihlen w Larkollen w Norwegii.
- II wojna światowa: Choroba ojca i brata Nilsa na gruźlicę.
- 1958: Praca na szkunerze „Stromie Seas”.
- Październik 1958: Ślub z Axelem Jensenem.
- 21 stycznia 1960: Narodziny syna Axela Joachima Jensena w Oslo.
- 1960–1967: Związek z Leonardem Cohenem, życie na greckiej wyspie Hydra.
- 1962: Rozwód z Axelem Jensenem.
- 1966: Eksperymenty z LSD w Meksyku.
- 1967: Powstanie utworu „So Long, Marianne”.
- 1968: (Szacunkowo) Wyjazd Cohena z Hydry i koniec ich związku.
- 1969: Zdjęcie Marianne na okładce albumu Cohena „Songs from a Room”.
- 1972: Wyrzucenie z domu Cohena na Hydrze przez Suzanne Elrod.
- 1973: Powrót do Norwegii i praca w Norwegian Contractors.
- 1979: Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem.
- Lipiec 2016: Diagnoza białaczki.
- 28
Często Zadawane Pytania (FAQ)
[„Kim były kobiety, które kochał Leonard Cohen?”]
Leonard Cohen kochał wiele kobiet, ale najbardziej znane i wpływowe na jego twórczość to Marianne Ihlen i Janis Joplin. Jego związki z nimi były intensywne i często stanowiły inspirację dla jego poetyckich tekstów.
[„Co stało się z synem Marianne Ihlen, Axelem?”]
Axel Jensen, syn Marianne Ihlen i Einara Mehla, zmarł w 2022 roku. Był artystą i muzykiem.
[„Czy Leonard Cohen był żoną?”]
Leonard Cohen nigdy nie był żonaty. Miał długotrwałe związki, ale nie zawarł formalnego małżeństwa.
[„Czy Leonard Cohen kochał Marianne?”]
Tak, Leonard Cohen głęboko kochał Marianne Ihlen. Ich związek był kluczowy dla jego życia i twórczości, a ich wzajemna miłość jest odzwierciedlona w wielu jego piosenkach, zwłaszcza tych z albumu „Songs from a Room”.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ihlen
