John Winston Lennon, brytyjski muzyk, kompozytor, piosenkarz i autor tekstów, urodził się 9 października 1940 roku w Liverpoolu. Na obecną datę, mając 83 lata, zapisał się na kartach historii jako jeden z filarów legendarnego zespołu The Beatles, a także jako znacząca postać ruchu na rzecz pokoju. Jego małżeństwo z artystką Yoko Ono miało ogromny wpływ na jego życie prywatne i twórczość.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 83 lata (na 2024 rok)
- Żona/Mąż: Yoko Ono (od 1969), Cynthia Powell (1962–1968)
- Dzieci: Julian Lennon, Sean Ono Lennon
- Zawód: Muzyk, kompozytor, autor tekstów, artysta
- Główne osiągnięcie: Współtworzenie zespołu The Beatles, solowe dokonania muzyczne i aktywizm na rzecz pokoju.
John Lennon: Biografia
Dane osobowe i pochodzenie
John Winston Lennon urodził się 9 października 1940 roku w Liverpool Maternity Hospital. Jego ojciec, Alfred Lennon, był marynarzem handlowym. Imię John otrzymał na cześć dziadka, a Winston na cześć ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii. W późniejszych latach, jako wyraz głębokiej więzi z Yoko Ono, przyjął nazwisko John Winston Ono Lennon.
Edukacja i początki artystyczne
W latach 1952–1957 uczęszczał do Quarry Bank High School. Mimo że był postrzegany jako „klaun klasowy” i zmagał się z dysleksją, wykazywał znaczące zdolności artystyczne. Następnie dostał się do Liverpool College of Art, ale nie ukończył studiów, zostając z nich wydalonym z powodu niewłaściwego zachowania.
Śmierć i miejsce spoczynku
John Lennon zginął tragicznie 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku, mając 40 lat. Jego ciało zostało skremowane, a prochy rozsypane w Central Parku, w miejscu upamiętniającym jego osobę.
Rodzina i życie prywatne
Relacje z rodzicami
Relacje z ojcem, Alfredem Lennonem, były trudne. Po dezercji z wojska, ojciec przestał wspierać rodzinę. W 1946 roku Alfred próbował wywieźć syna do Nowej Zelandii, co skutkowało brakiem kontaktu przez blisko 20 lat. Opiekę nad Johnem przejęła ciotka Mimi Smith, która wraz z mężem mieszkała w posiadłości „Mendips”. Matka, Julia Lennon, zginęła tragicznie 15 lipca 1958 roku potrącona przez samochód. Jej śmierć była dla młodego Lennona głęboką traumą, która wpłynęła na jego zachowanie i twórczość, inspirując utwór „Julia”.
Pierwsze małżeństwo i syn Julian
W 1962 roku John Lennon poślubił Cynthię Powell, z którą miał syna Juliana. Małżeństwo nie przetrwało próby czasu i zakończyło się rozwodem w 1968 roku.
Związek i małżeństwo z Yoko Ono
W 1969 roku John Lennon poślubił multimedialną artystkę Yoko Ono. Ich związek był silną artystyczno-aktywistyczną współpracą. Zmiana jego nazwiska na John Winston Ono Lennon była symbolicznym wyrazem ich głębokiej więzi.
Drugi syn i okres poświęcony rodzinie
Owocem związku z Yoko Ono był syn Sean, urodzony w 1975 roku. Narodziny Seana skłoniły Lennona do pięcioletniego zawieszenia kariery, aby w pełni poświęcić się wychowaniu dziecka.
Inne związki
W latach 1973–1975, podczas separacji z Yoko Ono, John Lennon pozostawał w związku ze swoją asystentką May Pang. Muzyk określał ten okres jako „stracony weekend”, mimo iż był to czas intensywnej pracy twórczej.
Kariera muzyczna i artystyczna
Początki z The Quarrymen i The Beatles
W wieku 15 lat, we wrześniu 1956 roku, John Lennon założył grupę skiflową The Quarrymen. Zespół ten, po licznych zmianach składu i nazwy, ewoluował w 1960 roku w legendarny zespół The Beatles, który zrewolucjonizował muzykę popularną.
Historyczny duet autorski
Współpraca kompozytorska Lennona z Paulem McCartneyem jest powszechnie uznawana za jedno z najbardziej udanych partnerstw w historii muzyki. Ich wspólne dzieła zaowocowały dziesiątkami światowych hitów, które do dziś cieszą się niesłabnącą popularnością.
Ewolucja artystyczna w The Beatles
Początkowo John Lennon pełnił rolę lidera w zespole The Beatles. Z czasem, dzieląc tę funkcję z Paulem McCartneyem, zaczął tworzyć coraz bardziej innowacyjne utwory. Sam uważał piosenkę „Strawberry Fields Forever” za swoje najlepsze dzieło z okresu działalności w zespole.
Kariera solowa i Plastic Ono Band
Jeszcze przed oficjalnym rozpadem The Beatles w 1969 roku, John Lennon wraz z Yoko Ono założył zespół Plastic Ono Band. W ramach tej inicjatywy wydał swój debiutancki album solowy „John Lennon/Plastic Ono Band” oraz skomponował kultowy hymn „Imagine”.
Sukcesy komercyjne i współpraca z innymi artystami
Jako wykonawca i autor, John Lennon odnotował imponujący sukces, osiągając 25 singli numer jeden na liście Billboard Hot 100. Wśród jego solowych hitów znajduje się utwór „Whatever Gets You thru the Night”, nagrany we współpracy z Eltonem Johnem. Lennon współpracował również z innymi gigantami muzyki, takimi jak David Bowie, przy tworzeniu hitu „Fame”, a także produkował album „Pussy Cats” Harry’ego Nilssona.
Ostatni album „Double Fantasy”
Po pięcioletniej przerwie od aktywnej działalności muzycznej, w 1980 roku John Lennon powrócił z albumem „Double Fantasy”, nagranym wspólnie z Yoko Ono. Krążek ten, wydany zaledwie kilka tygodni przed jego tragiczną śmiercią, zdobył nagrodę Grammy dla Albumu Roku.
Działalność aktywistyczna i filantropijna
Ruch antywojenny i „Bed-In”
John Lennon i Yoko Ono byli zaangażowani w ruch na rzecz pokoju. W 1969 roku zorganizowali dwutygodniowy protest „Bed-In for Peace” w Amsterdamie i Montrealu, promując ideę pokoju światowego jako alternatywę dla wojny w Wietnamie. Ich utwory, takie jak „All You Need Is Love” i „Give Peace a Chance”, stały się hymnami ruchu antywojennego oraz szeroko pojętej kontrkultury lat 60. i 70.
Konflikty z władzami
Ze względu na swój głośny sprzeciw wobec wojny w Wietnamie, John Lennon stał się celem działań administracji Richarda Nixona. Przez trzy lata trwała próba deportacji muzyka z USA, co wiązało się z jego inwigilacją przez FBI.
Osiągnięcia i wyróżnienia
Uznanie krytyków i czytelników
Magazyn Rolling Stone docenił Lennona, klasyfikując go na 5. miejscu listy najlepszych wokalistów wszech czasów oraz na 38. miejscu wśród najwybitniejszych artystów w historii. Jego wpływ na kulturę jest niepodważalny.
Miejsca w Hall of Fame
John Lennon został dwukrotnie wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame: jako członek The Beatles w 1988 roku, a następnie jako artysta solowy w 1994 roku. Jest również członkiem Songwriters Hall of Fame od 1997 roku.
Nagrody pośmiertne
Pośmiertnie Lennon został uhonorowany nagrodą Brit Award w 1981 roku za wybitny wkład w muzykę. Jego album „Double Fantasy” zdobył prestiżową statuetkę Grammy w kategorii Album of the Year.
Dzieci Johna Lennona
John Lennon miał dwóch synów:
- Julian Lennon (z pierwszego małżeństwa z Cynthią Powell)
- Sean Ono Lennon (z drugiego małżeństwa z Yoko Ono, urodzony w 1975 roku)
Kariera muzyczna Johna Lennona – kluczowe etapy
Kariera muzyczna Johna Lennona to historia dynamicznego rozwoju artystycznego, od skromnych początków po globalną sławę.
- 1956: Założenie grupy skiflowej The Quarrymen.
- 1960: Ewolucja The Quarrymen w legendarny zespół The Beatles.
- 1969: Założenie Plastic Ono Band wraz z Yoko Ono i wydanie debiutanckiego albumu solowego.
- 1980: Powrót z albumem „Double Fantasy” po pięcioletniej przerwie.
Dyskografia solowa Johna Lennona (wybrane albumy)
Poza działalnością w The Beatles, John Lennon wydał szereg znaczących albumów solowych:
- John Lennon/Plastic Ono Band (1970)
- Imagine (1971)
- Walls and Bridges (1974)
- Double Fantasy (1980)
Nagrody i wyróżnienia Johna Lennona
John Lennon zdobył liczne nagrody i wyróżnienia za swój wkład w muzykę i kulturę.
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Kategoria |
|---|---|---|
| Rock and Roll Hall of Fame | 1988 | Jako członek The Beatles |
| Rock and Roll Hall of Fame | 1994 | Jako artysta solowy |
| Songwriters Hall of Fame | 1997 | – |
| Brit Award | 1981 | Za wybitny wkład w muzykę (pośmiertnie) |
| Grammy Award | 1981 | Album of the Year za „Double Fantasy” (pośmiertnie) |
Inne projekty i twórczość
Twórczość literacka
John Lennon był również utalentowanym pisarzem. Jest autorem książek „In His Own Write” (1964) oraz „A Spaniard in the Works” (1965), które charakteryzują się jego unikalnym, nonsensownym stylem tekstów i rysunków.
Kariera aktorska
Lennon próbował swoich sił również w aktorstwie. Wystąpił w filmie „How I Won the War” (1967), a także brał udział w licznych produkcjach filmowych The Beatles oraz eksperymentalnych filmach tworzonych wspólnie z Yoko Ono.
Ciekawostki i mniej znane fakty
Pierwszy instrument i sceptycyzm ciotki
Pierwszą gitarę, akustyczny model Gallotone Champion, John Lennon otrzymał od matki. Miała ona pozostać w domu matki, aby nie drażnić ciotki Mimi, która niechętnie patrzyła na jego muzyczne aspiracje. Ciotka Mimi często powtarzała mu słynne zdanie: „Gitara jest bardzo dobra, John, ale nigdy nie zarobisz nią na życie”.
Talent plastyczny i wczesne inspiracje
Już w szkole Lennon wykazywał talent plastyczny, tworząc własny magazyn „Daily Howl”. Talent ten kontynuował w swoich późniejszych książkach. Wielki wpływ na jego styl muzyczny miała matka, która uczyła go gry na banjo i puszczała mu płyty Elvisa Presleya oraz Fatsa Domino.
Warto wiedzieć: W 2002 roku w plebiscycie BBC na „100 Najwybitniejszych Brytyjczyków” John Lennon zajął wysokie, ósme miejsce, wyprzedzając wiele znaczących postaci historycznych.
Życie Johna Lennona stanowi inspirujący przykład siły sztuki i nieustannej walki o pokój, którego dziedzictwo wciąż rezonuje w sercach słuchaczy na całym świecie, potwierdzając jego niezaprzeczalny wpływ na kulturę XX wieku i późniejsze pokolenia artystów.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Dlaczego zabil Lennona?
Mark David Chapman, zabójca Johna Lennona, był jego fanem, który wierzył, że Lennon zdradził ideały, które sam głosił. Chapman cierpiał na problemy psychiczne i uważał, że zabicie Lennona uczyni go sławnym.
Kto zastrzelił Johna Lennona?
Johna Lennona zastrzelił Mark David Chapman. Dokonał tego 8 grudnia 1980 roku, strzelając do niego pięciokrotnie z pistoletu rewolwerowego.
Co się stało z Johnem Lennonem?
John Lennon zginął tragicznie w wyniku zamachu. Został zastrzelony przez swojego fana, Marka Davida Chapmana, przed swoim domem w Nowym Jorku.
Gdzie został zastrzelony John Lennon?
John Lennon został zastrzelony przed swoim apartamentowcem The Dakota w Nowym Jorku. Było to w pobliżu Central Parku, gdzie często spacerował.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Lennon
