Martin Heidegger, urodzony 26 września 1889 roku, jest uznawany za jednego z najbardziej wpływowych niemieckich filozofów XX wieku. Jego fundamentalne prace, w tym przełomowe dzieło „Bycie i czas”, wywarły znaczący wpływ na rozwój fenomenologii, hermeneutyki i egzystencjalizmu. Filozof zmarł 26 maja 1976 roku w wieku 86 lat. Jego myśl, eksplorująca naturę bycia i ludzkiej egzystencji, nadal stanowi przedmiot intensywnych badań i debat, choć jego biografia naznaczona jest również kontrowersyjnym zaangażowaniem politycznym w okresie nazizmu.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na wrzesień 2023 roku Martin Heidegger miałby 114 lat.
- Żona/Mąż: Elfriede Petri
- Dzieci: Hermann Heidegger
- Zawód: Filozof
- Główne osiągnięcie: Opublikowanie dzieła „Bycie i czas” (Sein und Zeit)
Podstawowe Informacje
Dane Biograficzne
Martin Heidegger urodził się 26 września 1889 roku w Meßkirch, w Wielkim Księstwie Badenii. Zmarł 26 maja 1976 roku w Fryburgu Bryzgowijskim, w wieku 86 lat. Jest postacią kluczową dla filozofii XX wieku, a jego prace miały fundamentalne znaczenie dla nurtów takich jak fenomenologia, hermeneutyka i egzystencjalizm. Jego zainteresowania badawcze obejmowały metafizykę, sztukę, religię, język, ontologię, poezję i filozofię technologii.
Tożsamość Filozoficzna i Główne Obszary Zainteresowań
Jako niemiecki filozof, Martin Heidegger poświęcił swoje życie badaniu fundamentalnego pytania o sens bycia. Jego tożsamość filozoficzna jest ściśle związana z ontologią i próbą redefinicji podstawowych założeń metafizyki zachodniej. W swoich pracach analizował szerokie spektrum zagadnień, od egzystencji ludzkiej po naturę sztuki i technologii.
Wykształcenie Akademickie
Martin Heidegger rozpoczął swoją ścieżkę akademicką na Uniwersytecie we Fryburgu, gdzie w 1914 roku uzyskał stopień doktora. Dwa lata później, w 1916 roku, obronił habilitację, co otworzyło mu drogę do kariery naukowej. Studia te, pod wpływem dzieł Edmunda Husserla, ukierunkowały jego zainteresowania ku filozofii współczesnej, stanowiąc fundament jego przyszłych dociekań.
Życie Prywatne i Rodzina
Pochodzenie i Rodzina
Syn Johanny (z domu Kempf) i Friedricha Heideggera, Martin wychowywał się w środowisku wiejskiego kościoła, gdzie jego ojciec pełnił funkcję zakrystiana. To katolickie wychowanie stanowiło jeden z wczesnych wpływów na jego życie, choć jego późniejsze zainteresowania filozoficzne skierowały go w inną stronę.
Relacje Osobiste
Ważną postacią w życiu Martina Heideggera była Hannah Arendt, jedna z jego studentek, z którą nawiązał głęboką, choć skomplikowaną relację w latach 1924–1928. Warto również wspomnieć o jego początkowych zamiarach wstąpienia do seminarium jezuickiego w 1909 roku, które jednak przerwał z powodu problemów zdrowotnych.
Kariera Akademicka i Filozoficzna
Początki Kariery i Inspiracje
Po porzuceniu studiów teologicznych w 1911 roku, Martin Heidegger skupił się na filozofii. Szczególny wpływ na jego rozwój miały „Badania logiczne” Edmunda Husserla, które stały się inspiracją do jego własnych poszukiwań dotyczących bycia i ludzkiej egzystencji.
Przełomowe Dzieło – „Bycie i Czas”
W 1927 roku Martin Heidegger opublikował „Bycie i czas” (Sein und Zeit), dzieło, które przyniosło mu międzynarodowe uznanie i ugruntowało jego pozycję jako jednego z najważniejszych filozofów XX wieku. Książka ta zrewolucjonizowała myślenie o ludzkim byciu w świecie, wprowadzając kluczowe pojęcia.
Warto wiedzieć: Większość swojego przełomowego dzieła „Bycie i czas” Heidegger napisał w swojej wakacyjnej chacie w Todtnauberg.
Kluczowe Momenty Kariery Akademickiej
- 1914: Uzyskanie stopnia doktora (PhD) na Uniwersytecie we Fryburgu.
- 1916: Ukończenie habilitacji (Dr. phil. hab.).
- 1923: Objęcie stanowiska profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie w Marburgu.
- 1928: Przyjęcie oferty objęcia katedry filozofii we Fryburgu jako następca Edmunda Husserla.
- 1933–1934: Pełnienie funkcji rektora Uniwersytetu we Fryburgu.
- 1950–1958: Powrót na uczelnię w charakterze profesora emerytowanego i regularne wykłady.
Sukcesja po Husserlu
W 1928 roku Martin Heidegger objął katedrę filozofii we Fryburgu, zastępując na tym stanowisku swojego mistrza, Edmunda Husserla. Decyzja ta podkreślała jego rosnące znaczenie w świecie akademickim.
Rektorat i Okres Nazistowski
Od kwietnia 1933 roku do kwietnia 1934 roku Martin Heidegger pełnił funkcję rektora Uniwersytetu we Fryburgu. Jego działania w tym okresie były zgodne z polityką nazistowską, co stanowi jeden z najbardziej kontrowersyjnych aspektów jego biografii.
Warto wiedzieć: W listopadzie 1933 roku Martin Heidegger podpisał „Ślubowanie wierności profesorów niemieckich uniwersytetów i szkół wyższych Adolfowi Hitlerowi”.
Późniejsza Działalność i Status Emerytowany
Po II wojnie światowej, po okresie zakazu nauczania, Martin Heidegger powrócił na uczelnię w 1950 roku jako profesor emerytowany. Regularnie wykładał do 1958 roku, kontynuując swoje badania filozoficzne.
Polityka i Wojna
Zaangażowanie w Nazizm
Martin Heidegger wstąpił do partii nazistowskiej (NSDAP) 1 maja 1933 roku i pozostał jej członkiem do 1945 roku. Jego zaangażowanie polityczne budzi do dziś wiele kontrowersji i jest przedmiotem intensywnych analiz.
Filozof aspirował do roli głównego ideologa partii nazistowskiej, jednak jego ambicje napotkały na przeszkody ze strony innych prominentnych postaci reżimu.
Doświadczenia Wojenne
W ostatnim roku I wojny światowej, Martin Heidegger służył przez dziesięć miesięcy jako żołnierz, pełniąc służbę w jednostce meteorologicznej. Pod koniec II wojny światowej, jesienią 1944 roku, został powołany do Volkssturmu, gdzie pełnił służbę przy kopaniu rowów przeciwpancernych.
Kontrowersje i Skandale
Proces Denazyfikacji i Jego Konsekwencje
Po zakończeniu wojny francuskie władze okupacyjne nałożyły na Heideggera zakaz nauczania. W 1949 roku, po procesie denazyfikacyjnym, został sklasyfikowany jako „Mitläufer” (sympatyk), co mimo braku oskarżeń o zbrodnie wojenne, nie rozwiało wątpliwości dotyczących jego powiązań z reżimem.
Wywiad dla „Der Spiegel” i Próba Uzasadnienia
W 1966 roku Martin Heidegger udzielił wywiadu dla „Der Spiegel”, w którym próbował usprawiedliwić swoje poparcie dla nazizmu. Wywiad ten, zatytułowany „Tylko Bóg może nas uratować”, został opublikowany pośmiertnie w 1976 roku.
Dorobek i Wpływ
Kluczowe Dzieła i Ich Publikacja
- „Bycie i czas” (Sein und Zeit): Opublikowane w 1927 roku, stanowi kamień milowy w filozofii XX wieku.
- „Przyczynki do filozofii” (Beiträge zur Philosophie): Napisane w latach 1936–1937, opublikowane pośmiertnie w 1989 roku.
Do 2019 roku wydanie zbiorowe dzieł Heideggera liczyło już ponad 100 tomów, świadcząc o ogromie jego dorobku intelektualnego.
Wpływ na Uczniów i Myśl Filozoficzną
Martin Heidegger był mentorem wielu wybitnych filozofów, takich jak Herbert Marcuse, Hans-Georg Gadamer, Hannah Arendt i Emmanuel Levinas. Ich prace kontynuowały i rozwijały wątki zapoczątkowane przez Heideggera, kształtując współczesną filozofię.
Warto wiedzieć: Nazwisko Heidegger jest nierozerwalnie związane z terminami takimi jak „Dasein” i „bycie-w-świecie”.
Kluczowa Terminologia i Koncepcje
Wkład Martina Heideggera w filozofię obejmuje wprowadzenie unikalnej terminologii, takiej jak „Dasein” (oznaczające ludzkie istnienie) oraz koncepcji „bycia-w-świecie”. Te nowe sposoby opisu ludzkiej egzystencji zrewolucjonizowały sposób myślenia o człowieku i jego relacji ze światem.
Kluczowe pojęcia wprowadzone przez Heideggera:
- Dasein: Specyficzny rodzaj bytu ludzkiego, który jest świadomy swojego istnienia.
- Bycie-w-świecie: Fundamentalna relacja człowieka ze światem, w którym jest on zawsze już zanurzony.
Martin Heidegger pozostaje postacią o ogromnym znaczeniu dla filozofii, a jego myśl, mimo kontrowersji, nadal prowokuje do głębokich refleksji nad naturą bycia i ludzkiej egzystencji.
Podsumowując, życie i twórczość Martina Heideggera ukazują złożoność ludzkiej egzystencji, gdzie wielkie osiągnięcia intelektualne splatają się z osobistymi wyborami, skłaniając do refleksji nad odpowiedzialnością za własne czyny.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czym jest rozumienie dla Heideggera?
Rozumienie jest fundamentalnym sposobem bytowania bytu ludzkiego (Dasein), który polega na stawaniu się tego bytu dla siebie samego w jego możliwościach. Nie jest to jedynie proces poznawczy, ale egzystencjalne otwarcie się na świat i na własne istnienie.
Jakie były idee Heideggera?
Kluczowe idee Heideggera obejmują analizę bycia (Sein) i bytu (Seiendes), ze szczególnym naciskiem na specyficzny sposób istnienia człowieka, czyli Dasein. Ważne są też pojęcia autentyczności, nieautentyczności, troski, bycia ku śmierci oraz krytyka metafizyki zachodniej.
Co to jest Dasein?
Dasein to termin określający byt ludzki, który charakteryzuje się tym, że jego własne bycie jest dla niego przedmiotem troski i rozumienia. Jest to byt, który „jest-tam” w świecie i zawsze już jest w pewnym stosunku do swojego bycia.
Na czym polega dostrojenie Heideggera?
Dostrojenie (Stimmung) dla Heideggera to fundamentalny sposób, w jaki Dasein zawsze już znajduje się w pewnym nastroju, który otwiera go na świat i jego własne bycie. Jest to egzystencjalne doświadczenie, które poprzedza wszelkie świadome poznanie i wpływa na sposób, w jaki jednostka przeżywa rzeczywistość.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Martin_Heidegger
