Strona główna Ludzie Flaubert: Gustave Flaubert i jego arcydzieło Pani Bovary

Flaubert: Gustave Flaubert i jego arcydzieło Pani Bovary

by Oska

Gustave Flaubert, urodzony 12 grudnia 1821 roku w Rouen, był wybitnym francuskim pisarzem, którego nazwisko jest synonimem realizmu literackiego i dążenia do formalnej perfekcji. Choć zmarł w 1880 roku, jego twórczość nadal stanowi kamień milowy w historii literatury światowej. Gustave Flaubert nigdy się nie ożenił i nie miał dzieci, poświęcając swoje życie wyłącznie pisarstwu i poszukiwaniu idealnej formy literackiej. Jego nazwisko zostało uhonorowane nazwaniem krateru na planecie Merkury, co świadczy o jego nieprzemijającym wpływie na kulturę.

Najważniejsze fakty:

  • Wiek: Na maj 1880 roku miał 58 lat.
  • Żona/Mąż: Nie miał żony.
  • Dzieci: Nie miał dzieci.
  • Zawód: Pisarz, powieściopisarz.
  • Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z najważniejszych przedstawicieli realizmu literackiego, autor przełomowej powieści „Pani Bovary”.

Gustave Flaubert – Biografia

Podstawowe informacje

Kim był Gustave Flaubert?

Gustave Flaubert (1821-1880) był francuskim pisarzem, powszechnie uznawanym za jednego z najważniejszych przedstawicieli realizmu literackiego. Jego twórczość, odznaczająca się niezwykłym dążeniem do formalnej perfekcji i poszukiwaniem „właściwego słowa” (le mot juste), wywarła ogromny wpływ na rozwój nowoczesnej powieści i inspirowała pokolenia pisarzy. Flaubert, który całe swoje życie poświęcił sztuce pisarskiej, nigdy nie założył rodziny, co pozwoliło mu skupić się na literackim rzemiośle. Jego nazwisko jest tak rozpoznawalne, że zostało uhonorowane nazwaniem krateru na planecie Merkury.

Data i miejsce urodzenia

Gustave Flaubert przyszedł na świat 12 grudnia 1821 roku w Rouen, malowniczym mieście we Francji, które często stanowiło tło dla jego literackich obrazów. Urodził się w rodzinie o tradycjach medycznych, co mogło wpłynąć na jego późniejszą skrupulatność i analityczne podejście do obserwacji świata.

Data i okoliczności śmierci

Gustave Flaubert zmarł 8 maja 1880 roku w swojej posiadłości w Croisset, w wieku 58 lat. Przyczyną jego śmierci był krwotok mózgowy, który zakończył życie pisarza w jego ukochanej Normandii.

Pozycja literacka i znaczenie nazwiska

Gustave Flaubert jest uważany za jednego z filarów realizmu literackiego, a jego dążenie do perfekcji stylistycznej zrewolucjonizowało gatunek powieści. Jego wpływ na późniejszych pisarzy, takich jak Kafka czy Nabokov, jest nieoceniony. Rozpoznawalność i znaczenie jego nazwiska są tak wielkie, że stało się ono eponimem dla krateru na planecie Merkury.

Rodzina i życie prywatne

Rodzice i pochodzenie

Gustave Flaubert był drugim synem Achille-Cléophasa Flauberta, dyrektora szpitala w Rouen, i Anne Justine Caroline. Jego pochodzenie z zamożnej rodziny mogło zapewnić mu stabilne warunki do rozwoju talentu.

Relacja z Louise Colet

Jednym z najbardziej znaczących związków w życiu Flauberta była jego burzliwa, wieloletnia relacja z poetką Louise Colet. Ich intensywny romans, trwający od 1846 do 1854 roku, zaowocował bogatą korespondencją, która stanowi cenne źródło informacji o jego poglądach i procesie twórczym.

Stosunek do ojcostwa

Gustave Flaubert nigdy się nie ożenił i nie miał dzieci, co było jego świadomym wyborem. W listach wyrażał pesymizm wobec ludzkiego losu i pragnienie uniknięcia wszelkich zobowiązań, które mogłyby zakłócić jego twórczość.

Więzi rodzinne i przyjaźnie

Pomimo skłonności do samotności, Flaubert utrzymywał bliskie przyjaźnie, w tym z pisarką George Sand. Ich wymiana myśli i wzajemny szacunek były dla niego bardzo ważne. Spotykał się także z innymi wybitnymi twórcami, takimi jak Émile Zola.

Poglądy polityczne

Flaubert określał siebie jako liberała, który nienawidził wszelkiego despotyzmu. Choć jego zaangażowanie polityczne było ograniczone, jego krytyczne spojrzenie na społeczeństwo i władzę odzwierciedlało się w jego dziełach.

Kariera literacka

Wczesne początki twórczości

Gustave Flaubert wykazywał talent literacki już od najmłodszych lat, co zapowiadało jego przyszłą karierę pisarską. Jego wczesne próby świadczyły o zainteresowaniu opowiadaniem historii i kształtowaniem języka.

Praca nad „Panią Bovary”

Najsłynniejsza powieść Gustawa Flauberta, „Pani Bovary”, była dziełem, nad którym pracował przez pięć lat (1851-1856). Jej publikacja wywołała ogromne poruszenie i stała się punktem zwrotnym w jego karierze, przynosząc mu zarówno sławę, jak i kontrowersje.

Inspiracje historyczne i podróże

Podróże, zwłaszcza do Kartaginy w 1858 roku w celu badania materiałów do „Salambo”, odgrywały istotną rolę w procesie twórczym Flauberta. Fascynacja historią i egzotyką pobudzała jego wyobraźnię.

„Szkoła uczuć” – ostatnia ukończona powieść

„Szkoła uczuć”, wydana w 1869 roku, jest kolejnym ważnym dziełem Flauberta, ukazującym złożoność ludzkich uczuć na tle wydarzeń historycznych. Praca nad tą powieścią zajęła mu siedem lat.

Niedokończone dzieło „Bouvard i Pécuchet”

Przez ostatnie lata życia Flaubert pracował nad satyrą „Bouvard i Pécuchet”, która miała być jego ostatecznym arcydziełem. Książka pozostała niedokończona i została wydana pośmiertnie w 1881 roku.

Styl i metody pracy

Koncepcja „le mot juste”

Gustave Flaubert był obsesyjnie oddany poszukiwaniu „właściwego słowa” (le mot juste), wierząc, że precyzyjny dobór każdego wyrazu jest kluczem do osiągnięcia najwyższej jakości artystycznej. Ta dyscyplina językowa charakteryzowała jego proces twórczy.

Metoda pracy i perfekcjonizm

Proces twórczy Flauberta był naznaczony samotnością i ogromnym wysiłkiem. Pracował w odosobnieniu, poświęcając wiele czasu na dopracowanie każdego fragmentu tekstu, co świadczy o jego głębokim oddaniu sztuce pisarskiej.

Idea obiektywizmu w literaturze

Flaubert głosił zasadę obiektywizmu w literaturze, dążąc do tego, by autor był obecny wszędzie, ale nigdzie niewidoczny. Pozwalał czytelnikowi na samodzielne interpretacje.

„Męczennik stylu”

Ze względu na swoje skrajne poświęcenie dla formy i rytmu prozy, Walter Pater nazwał Gustawa Flauberta „męczennikiem stylu”. To określenie doskonale oddaje jego bezkompromisowe podejście do rzemiosła literackiego.

Finanse i trudności życiowe

Kryzys finansowy w latach 70. XIX wieku

Po śmierci matki w 1872 roku, Flaubert popadł w poważne kłopoty finansowe z powodu niepowodzeń biznesowych męża swojej siostrzenicy.

Problemy wojenne

Okres wojny francusko-pruskiej (1870-1871) przyniósł Flaubertowi dodatkowe trudności, gdy jego dom w Croisset został zajęty przez pruskich żołnierzy.

Osobowość i relacje społeczne

Mentor i protektor

Gustave Flaubert odegrał kluczową rolę w rozwoju kariery literackiej Guy de Maupassanta, będąc jego mentorem i protektorem.

Krąg towarzyski

Mimo skłonności do samotności, Flaubert utrzymywał kontakt z wybitnymi postaciami literatury, takimi jak Émile Zola i Iwan Turgieniew, podczas swoich wizyt w Paryżu.

Otwartość w listach

W swojej korespondencji Flaubert wykazywał niezwykłą szczerość i otwartość, nawet w kwestiach intymnych, co świadczy o jego dążeniu do autentyczności.

Zdrowie

Epilepsja i koniec studiów

W 1844 roku atak epilepsji zmusił Gustawa Flauberta do porzucenia studiów prawniczych w Paryżu i powrotu do Normandii. Choroba ta znacząco wpłynęła na jego ścieżkę życiową.

Choroby weneryczne

Przez większość dorosłego życia Flaubert zmagał się z chorobami wenerycznymi, które stanowiły dla niego uciążliwe doświadczenie.

Kontrowersje i skandale

Proces o „Panią Bovary”

W 1857 roku Gustave Flaubert stanął przed sądem pod zarzutem obrazy moralności publicznej za „Panią Bovary”, jednak został ostatecznie uniewinniony. Proces ten podkreślił jego odwagę w poruszaniu trudnych tematów.

Odrzucenie „Kuszenia św. Antoniego”

Pierwsza wersja „Kuszenia św. Antoniego” została odrzucona przez przyjaciół Flauberta, co było dla niego bolesnym doświadczeniem, jednak pisarz dokończył i opublikował dzieło w późniejszych latach.

Ciekawostki

Edukacja i stosunek do Paryża

Gustave Flaubert studiował prawo w Paryżu, ale z nienawiścią odnosił się do miasta, uważając je za sztuczne i powierzchowne.

Podróże na Bliski Wschód

W latach 1849–1850 Flaubert odbył znaczącą podróż na Bliski Wschód, odwiedzając Grecję i Egipt, co dostarczyło mu bogactwa inspiracji wizualnych i kulturowych.

Wpływ na późniejszych pisarzy

Styl i filozofia literacka Gustawa Flauberta wywarły ogromny wpływ na gigantów literatury XX wieku, takich jak Franz Kafka czy Vladimir Nabokov. Jego innowacyjne podejście do powieści na zawsze zmieniło bieg historii literatury.

Dzieła Gustawa Flauberta

Najważniejsze powieści

  • „Pani Bovary” (Madame Bovary) – publikowana od 1851 do 1856 roku.
  • „Szkoła uczuć” (L’Éducation sentimentale) – wydana w 1869 roku.
  • „Salambo” (Salammbô) – inspirowana podróżą do Kartaginy.
  • „Bouvard i Pécuchet” – dzieło niedokończone, wydane pośmiertnie w 1881 roku.
  • „Trzy opowieści” (Trois contes) – zbiór opowiadań.
  • „Kuszenie św. Antoniego” (La Tentation de Saint Antoine) – opublikowana po wcześniejszym odrzuceniu pierwszej wersji.

Kluczowe wydarzenia z życia Gustawa Flauberta

Data Wydarzenie
12 grudnia 1821 Narodziny Gustawa Flauberta w Rouen.
1844 Atak epilepsji, który zmusił go do porzucenia studiów prawniczych.
1846–1854 Związek z poetką Louise Colet.
1849–1850 Podróż na Bliski Wschód (Grecja, Egipt).
1851–1856 Praca nad powieścią „Pani Bovary”.
1857 Proces sądowy za „Panią Bovary”, zakończony uniewinnieniem.
1858 Podróż do Kartaginy na potrzeby powieści „Salambo”.
1869 Wydanie powieści „Szkoła uczuć”.
1870 Dom Flauberta w Croisset zajęty przez pruskich żołnierzy.
1872 Śmierć matki i początek trudności finansowych.
8 maja 1880 Śmierć Gustawa Flauberta w Croisset.
1881 Pośmiertne wydanie „Bouvard i Pécuchet”.

Gustave Flaubert, jako mistrz realizmu, pozostawił po sobie dzieła, które do dziś stanowią wzór perfekcji stylistycznej i głębokiej analizy ludzkiej psychiki. Jego niezachwiane dążenie do „właściwego słowa” (le mot juste) uczyniło go prawdziwym „męczennikiem stylu” i ukształtowało nowoczesną powieść, pozostając inspiracją dla pisarzy na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Jak ma na imię Pani Bovary?

Pani Bovary ma na imię Emma. Jest główną bohaterką słynnej powieści Gustave’a Flauberta pod tym samym tytułem.

Z czego znany jest Flaubert?

Gustave Flaubert jest znany przede wszystkim jako jeden z najwybitniejszych pisarzy francuskich XIX wieku. Uważany jest za mistrza realizmu i stylu, a jego dzieła wywarły ogromny wpływ na rozwój literatury.

Ile kochanków miała Pani Bovary?

Pani Bovary miała dwóch znaczących kochanków, z którymi nawiązała romans: Rudolfa Boulanger oraz Leona Dupuis. Jej poszukiwania namiętności i ucieczki od monotonii życia doprowadziły ją do tych relacji.

Kto powiedział Pani Bovary to ja?

To Gustave Flaubert powiedział „Madame Bovary, to ja”. Wyraził w ten sposób swoje głębokie utożsamienie się z bohaterką i jej losem, co podkreślało jego artystyczne zaangażowanie w tworzoną postać.

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Gustave_Flaubert